Cách tiếp cận dựa trên nguyên tắc giữa bối cảnh nhiều biến động

A Principled Approach as the Sands Shift

Posted 21 September 2026 by Anna Tumadóttir

Theo: https://creativecommons.org/2026/09/21/a-principled-approach-as-the-sands-shift/

Bài được đưa lên Internet ngày: 21/09/2026

Tóm tắt: Tư duy của chúng tôi về AI và kho tài nguyên chung (commons) đã thay đổi theo thời gian, song hành cùng sự phát triển của công nghệ, các tác động của nó và những bài học chúng tôi rút ra từ cộng đồng. Tuy nhiên, các nguyên tắc định hướng cho chúng tôi vẫn không thay đổi. Chúng tôi tin rằng một kho tài nguyên chung phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên AI đòi hỏi phải đảm bảo quyền tự chủ thực sự cho những người chia sẻ và gìn giữ tri thức, có cơ chế bảo vệ vững chắc cho các mục đích phục vụ lợi ích công cộng, cũng như sự đáp lại tương xứng từ những người hưởng lợi từ nguồn tri thức được chia sẻ đó. Chúng tôi cũng nhận thấy rằng bản quyền đơn thuần không thể tạo ra sự cân bằng cần thiết. Đó là lý do tại sao chúng tôi đang tìm kiếm các phương thức tiếp cận vượt ra ngoài khuôn khổ bản quyền. Chúng tôi mong muốn tìm ra một con đường cân bằng giữa hai thái cực: tình trạng khai thác tự do không kiểm soát và sự đóng kín. Chúng tôi đang tích cực nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển các phương thức mới thông qua sáng kiến ​​CC Signals cũng như hợp tác với các cộng đồng các kho tài nguyên chung. Trong quá trình học hỏi và thích nghi, các phương thức tiếp cận của chúng tôi có thể sẽ tiếp tục thay đổi, nhưng mục tiêu cốt lõi vẫn không đổi: xây dựng một kho tài nguyên chung nơi tính mở, quyền tự chủ, sự có đi có lại và lợi ích công cộng có thể cùng tồn tại.

Creative Commons đã dành nhiều thời gian nghiên cứu các vấn đề xoay quanh trí tuệ nhân tạo (AI): sự thay đổi mang tính bước ngoặt về công nghệ này có thể ảnh hưởng thế nào đến động lực chia sẻ của mọi người; liệu những ý định ban đầu khi chia sẻ tác phẩm (trước khi AI trở nên phổ biến) có còn phù hợp trong bối cảnh sử dụng hiện nay; và làm thế nào để duy trì một kho tài nguyên chung phát triển mạnh mẽ khi "thỏa thuận ngầm" cốt lõi của nền tảng web mở đã thay đổi.

Trong suốt quá trình biến đổi này, chúng tôi luôn kiên định với cam kết cân bằng giữa quyền tự chủ của người sáng tạo trong việc tham gia vào kho tài nguyên chung và việc bảo tồn quyền tái sử dụng của công chúng. Các giấy phép CC hoạt động dựa trên nền tảng bản quyền; tuy nhiên, tại nhiều khu vực pháp lý, các quy định về ngoại lệ và giới hạn quyền tác giả có thể cho phép một số hoạt động phát triển và huấn luyện AI. Điều này khiến những người muốn chia sẻ mở gặp hạn chế trong việc đặt ra các điều kiện sử dụng, dẫn đến việc một số người chọn giải pháp hạn chế quyền truy cập thay vì chia sẻ. Tình trạng này có nguy cơ đẩy chúng ta vào thế lưỡng nan "được ăn cả, ngã về không" giữa việc để mặc cho khai thác tự do hoặc đóng kín hoàn toàn. Chúng tôi lo ngại rằng kết cục cuối cùng sẽ là sự thu hẹp của kho tài nguyên tri thức chung.

Vì vậy, chúng tôi đã xem xét lại một số câu hỏi cơ bản:

• Khi nào thì các chuẩn mực là đủ, và khi nào cần đến các điều kiện có tính cưỡng chế thi hành?

• Nếu chỉ riêng bản quyền không thể tạo ra sự cân bằng cần thiết giữa quyền tự chủ của tác giả và quyền lợi của người dùng, thì chúng ta nên sẵn sàng khám phá những khuôn khổ nào khác để phục vụ kho tài nguyên chung đó (the commons)?

• Liệu chúng ta có thể thiết lập những ranh giới thực chất cho tri thức chung nhằm bảo vệ nó không? Cách tiếp cận đó khác biệt cơ bản như thế nào so với việc tư hữu hóa nguồn lực chung (enclosure) hay hành vi chiếm dụng giá trị mang tính độc quyền?

Câu trả lời cho những câu hỏi này đã thay đổi theo thời gian khi chúng tôi tiếp tục lắng nghe và học hỏi từ các cộng đồng cũng như các nhà lãnh đạo, đồng thời khi công nghệ và tác động của nó không ngừng biến đổi.

Bản quyền là một công cụ, không phải là một khuôn khổ quản trị

Những vấn đề gây tranh cãi này không phải là chuyện mới.

Vào năm 2019, một sự việc đã nổ ra liên quan đến bộ dữ liệu của IBM—vốn được xây dựng chủ yếu từ các hình ảnh có giấy phép CC thu thập trên Flickr—được sử dụng để huấn luyện công nghệ nhận diện khuôn mặt. Creative Commons đã phản hồi (bản dịch sang tiếng Việt) một cách thấu đáo và chừng mực, tái khẳng định quan điểm mà chúng tôi vẫn luôn duy trì: "bản quyền không phải là công cụ hiệu quả để bảo vệ quyền riêng tư cá nhân, giải quyết các vấn đề đạo đức nghiên cứu trong phát triển AI, hay quản lý việc sử dụng các công cụ giám sát trực tuyến."

Tóm lại: bản quyền không phải là một khuôn khổ quản trị.

Tuy nhiên, trong suốt hai thập kỷ qua, các giấy phép CC đã mở ra những khả năng mới cho việc chia sẻ và tái sử dụng, giúp giải phóng các quy định bản quyền vốn quá khắt khe theo những hướng có lợi cho xã hội. Đây là một ví dụ điển hình về điểm xung đột giữa giấy phép Creative Commons (với tư cách là công cụ pháp lý) và động lực cũng như ý định của mọi người khi tham gia vào kho tài nguyên chung—tức là "khế ước xã hội" rộng lớn hơn xoay quanh tinh thần chia sẻ mở. Đó không phải là lần đầu tiên, và chắc chắn cũng sẽ không phải là lần cuối cùng chuyện này xảy ra.

Cả hai điều đều có thể đúng

Vào thời điểm đó, cũng như nhiều lần sau này, Creative Commons đã tái khẳng định cam kết đối với kho tài nguyên chung, luôn giữ thế cân bằng giữa việc đảm bảo quyền tự chủ xứng đáng cho người sáng tạo và việc duy trì những giới hạn quan trọng đối với phạm vi của bản quyền.

Chúng tôi vẫn tin rằng cả hai điều này đều có thể đúng.

Thách thức đặt ra là làm sao để duy trì quyền tự chủ và quyền lựa chọn mà không đánh đổi các mục tiêu vì lợi ích công cộng mà tri thức mở mang lại. Liệu các cá nhân và cộng đồng có nên có tiếng nói trong việc quản trị các dự án tri thức chia sẻ, chẳng hạn như Wikipedia? Câu trả lời là có. Liệu lợi ích công cộng có nên được ưu tiên song song với việc bảo vệ các hành vi tái sử dụng hợp pháp—ví dụ như chuyển đổi các tác phẩm có bản quyền sang những định dạng dễ tiếp cận hơn? Câu trả lời cũng là có.

Tôi sẽ không đi quá sâu vào chi tiết hành trình của chúng tôi với AI trong vài năm qua—với tư cách là một tổ chức và một cộng đồng—nhưng có một vài điểm mấu chốt đáng để tất cả chúng ta cùng nhìn lại.

Vào năm 2020, khi việc tạo hình ảnh bằng hệ thống AI bắt đầu trở nên phổ biến, chúng tôi đã xem xét những loại tác phẩm nào có thể được hưởng sự bảo hộ của bản quyền. Dù vấn đề này vẫn đang tiếp tục được thảo luận, nhưng xét cho cùng, chúng tôi vẫn tin rằng khái niệm "quyền tác giả" (authorship) là một đặc tính mang đậm dấu ấn con người. Điều này không có nghĩa là con người không thể sử dụng công nghệ nói trên, mà là con người phải đóng vai trò chủ đạo trong quá trình sáng tạo thì mới có thể được hưởng sự bảo hộ của bản quyền (quyền tác giả).

Chúng tôi cũng tái khẳng định rằng bản quyền không phải là cơ chế quản lý phù hợp cho AI: "Mọi nỗ lực quản lý vào lúc này đều là quá sớm, đặc biệt là khi sử dụng một hệ thống bản quyền vốn đã quá tải và đang bị lợi dụng cho những mục đích vượt xa ý nghĩa ban đầu của nó. AI cần được tìm hiểu và thấu hiểu một cách thấu đáo trước khi chúng ta có thể nghiêm túc xem xét các vấn đề về bản quyền hay quyền sở hữu trí tuệ."

Khi vòng tuần hoàn tích cực trở nên phức tạp

Vào đầu năm 2023, không lâu sau khi ChatGPT được phát hành rộng rãi vào tháng 11 năm 2022, chúng tôi tiếp tục chia sẻ những suy ngẫm công khai về những căng thẳng đang ngày càng trở nên gay gắt: cụ thể là việc sử dụng dữ liệu từ web mở làm tài liệu huấn luyện cho các mô hình ngôn ngữ lớn. Với niềm tin lâu nay của chúng tôi vào vòng tuần hoàn tích cực của sự sáng tạo—rằng mọi sự sáng tạo đều được xây dựng dựa trên những sáng tạo trước đó, và mọi tri thức đều được bồi đắp từ tri thức có sẵn—thì làm sao chúng tôi có thể nhìn nhận việc này theo cách nào khác ngoài việc coi đó là sự kế thừa và phát triển từ quá khứ?

Tuy nhiên, một lần nữa, niềm tin đó cần được cân bằng với những khía cạnh khác:

Như Catherine Stihler, khi đó là Giám đốc điều hành của Creative Commons, đã viết vào thời điểm đó: "Bản quyền, và luật sở hữu trí tuệ nói chung, chỉ là một góc nhìn để xem xét về AI." Bà đặt câu hỏi rằng làm thế nào để AI – vốn được huấn luyện dựa trên nguồn tài nguyên chung (the commons) – có thể đóng góp ngược lại cho chính nguồn tài nguyên đó, hỗ trợ các nhà sáng tạo, cũng như duy trì sự giám sát và trách nhiệm của con người.

Trong khi AI chiếm lĩnh mọi cuộc thảo luận, các bảng tin và phần lớn năng lực tư duy của chúng ta, thì công nghệ này – hay đúng hơn là một nhóm các công nghệ – vẫn đang phát triển với tốc độ chóng mặt. Chúng tôi đã đưa các cuộc thảo luận này đến với cộng đồng thông qua các hội thảo trực tuyến, hội thảo chuyên đề, các cuộc trao đổi trực tiếp, và bằng cách chọn chủ đề này làm trọng tâm cho Hội nghị Thượng đỉnh Toàn cầu CC (CC Global Summit) vào cuối năm 2023.

Một phiên họp nhằm tìm kiếm sự đồng thuận giữa những người tham gia đã bộc lộ sự chia rẽ trong cộng đồng – một trạng thái mà chúng tôi đã thấy lặp đi lặp lại: hoặc là đứng ngoài quan sát và để mọi chuyện tự diễn ra, hoặc là chủ động tham gia và định hướng nó. Ngày nay, cũng như trước đây, chúng tôi chọn đi theo con đường trung dung đầy phức tạp, nỗ lực tìm kiếm điểm chung và các giải pháp cân bằng trong một thế giới thường bị chi phối bởi tư duy "chỉ được chọn một trong hai".

"Đóng góp ngược lại" có nghĩa là gì?

Một trong những nguyên tắc chỉ đạo công việc của chúng tôi là sự tương hỗ có đi có lại.

Khi cùng lên ý tưởng vào năm ngoái, chúng tôi nhận thấy có nhiều cách tiềm năng để thực hiện việc đóng góp ngược lại. Sự tương hỗ có đi có lại có thể bao gồm: ghi nhận nguồn gốc (attribution), đóng góp kiến ​​thức hoặc tài nguyên mới vào kho tài nguyên chung, hỗ trợ cơ sở hạ tầng cho phép việc chia sẻ diễn ra, hoặc tạo ra lợi ích công cộng rõ ràng. Yếu tố cuối cùng này rất quan trọng. Nếu mọi người tin tưởng rằng những gì họ đóng góp đang giúp tạo ra giá trị cho người khác, họ sẽ có động lực lớn hơn để tiếp tục tham gia vào chu trình chia sẻ.

Nếu quá trình phát triển AI quy mô lớn được tinh thần tương hỗ này ngay từ đầu định hình, có lẽ chúng ta đã không ở trong tình thế như hiện nay. Kêu gọi ghi nhận công lao của các nhà sáng tạo ư? Hóa ra điều đó hoàn toàn khả thi và đang có những tiến bộ mỗi ngày. Việc hợp tác phát triển bộ dữ liệu thì sao? Dự án "New Commons Incubator" là một ví dụ gần đây về sự hợp tác giữa xã hội dân sự và ngành công nghiệp. Còn việc các nhà phát triển chia sẻ lại thành quả cho kho tài nguyên chung? Các phòng thí nghiệm phi lợi nhuận như OpenMined và OpenAthena là những ví dụ điển hình, chưa kể đến các doanh nghiệp vì lợi nhuận như Nvidia và Hugging Face.

Ngoài ra còn có vấn đề hỗ trợ cho chính cơ sở hạ tầng mở. Nếu các phòng thí nghiệm lớn có động thái đáp lại cộng đồng web mở, điều đó có thể giúp chúng ta quay trở lại với công việc đầy hứng khởi là kiến ​​tạo và chia sẻ tri thức. Nếu các phòng thí nghiệm lớn có động thái tương hỗ có đi có lại với cộng đồng web mở, điều đó có thể giúp chúng ta quay trở lại với công việc đầy hứng khởi là kiến ​​tạo và chia sẻ tri thức. Tuy nhiên, họ khó có thể tự mình thực hiện điều này nếu thiếu đi sự thúc đẩy; chính vì vậy, chúng tôi thấy các đề xuất chính sách liên quan đến các giải pháp như áp dụng khoản thu phí (ví dụ: đề xuất từ ​​Open Future Foundation) rất đáng để theo dõi và cân nhắc.

Một thế giới của các sắc thái chuyển tiếp, không phải sự phân định nhị nguyên

Năm ngoái, chúng tôi đã công bố tài liệu "Từ Nội dung do Con người tạo ra đến Dữ liệu Máy" (From Human Content to Machine Data) (bản dịch sang tiếng Việt) nhằm tạo cơ sở lý luận cho công việc mà chúng tôi đang thực hiện đối với dự án CC Signals.

Chúng tôi đã hình dung về một thế giới với các sắc thái đa dạng và nhiều lựa chọn, nơi tiếp tục thúc đẩy sự chia sẻ mở đồng thời cân bằng giữa quyền tự chủ của người sáng tạo và các mục đích phục vụ lợi ích công cộng. Chúng tôi tin rằng điều này là khả thi, nhưng cũng hiểu rằng nó đòi hỏi sự cam kết từ cả hai phía. Trên các phương diện kỹ thuật, pháp lý và triết học, chúng tôi đã và đang nghe cộng đồng bày tỏ những lo ngại sâu sắc và thực tế về sự bền vững trong tương lai của các kho tài nguyên chung.

Như câu nói thường được cho là của Heraclitus: "Không ai tắm hai lần trên cùng một dòng sông", và có lẽ đó là mô tả chính xác nhất về công việc của CC trong vài năm qua. Mỗi khi bước tiếp, chúng tôi lại thấy mình đang ở trong một thực tại mới.

Điều này thể hiện rất rõ nét không lâu sau khi chúng tôi tham khảo ý kiến ​​công chúng về sáng kiến ​​CC Signals vào năm 2025. Vào thời điểm đó, CC Signals được hình thành như một khuôn khổ truyền tải các tín hiệu về tùy chọn/mong muốn của người dùng.

Thứ nhất, tiến độ làm việc của nhóm AI Preferences thuộc Lực lượng Đặc nhiệm Kỹ thuật Internet (IETF) bị đánh giá là quá chậm để chúng tôi có thể trông cậy vào một hệ thống chuẩn hóa, nơi mọi người đều có thể truyền tải các tùy chọn của mình một cách thống nhất. Cùng lúc đó, các dự án dựa trên kho tài nguyên chung ngày càng phải đối mặt với những tác động và chi phí kỹ thuật thực tế, chủ yếu do việc sử dụng dữ liệu theo thời gian thực để suy luận hoặc làm dữ liệu nền. Trong một số trường hợp, chúng tôi ghi nhận việc các dự án chặn toàn bộ lưu lượng truy cập từ bot như là giải pháp duy nhất mà họ thấy khả thi.

Những nỗ lực này lại mâu thuẫn với sứ mệnh của một số dự án dựa vào tài nguyên chung — từ các kho lưu trữ truy cập mở đến các cơ sở di sản văn hóa và nhiều mô hình trung gian khác — để chia sẻ mở vì lợi ích cộng đồng.

Thứ hai, có sự phản đối rõ ràng đối với ý tưởng rằng các phòng thí nghiệm AI lớn sẽ tự nguyện thực hiện bất kỳ điều gì. Qua các buổi hội thảo, đại diện của các phòng thí nghiệm này cho biết họ có thể coi bất kỳ yêu cầu nào được đặt ra theo dạng "có, nếu..." hoặc "không, trừ khi..." đều đồng nghĩa với một lời từ chối hoàn toàn ("không"). Những tri thức mở vốn được chia sẻ kèm theo một yêu cầu đơn giản — chẳng hạn như ghi nhận nguồn gốc — sẽ bị coi là không thể sử dụng được.

Đó cũng không phải là tương lai mà chúng tôi mong muốn.

Tại sao việc ghi nhận công lao xứng đáng lại không phải là điều hiển nhiên? Chẳng phải sẽ tốt hơn cho tất cả chúng ta nếu biết rõ nguồn gốc của tri thức hay sao? Tại sao chúng ta lại không trao cho mọi người quyền lựa chọn về việc có tham gia vào hệ sinh thái AI hay không, và tham gia theo cách nào? Và tương lai của kho tài nguyên chung (commons) sẽ ra sao nếu chúng ta không áp dụng tư duy hợp lý và thấu đáo đối với những vấn đề này?

Suy ngẫm lại về các yêu cầu của sự cởi mở

Đầu năm nay, đồng nghiệp của tôi là Sarah Hinchliff Pearson đã viết rằng thời điểm hiện tại đòi hỏi chúng ta phải cập nhật lại những quan niệm lâu nay về tri thức mở. AI không phải là nguyên nhân gây ra mọi lỗ hổng mà chúng ta đang đối mặt, nhưng nó đã đẩy nhanh và khuếch đại các vấn đề đó, buộc chúng ta phải xem xét lại những giả định vốn đã tồn tại từ lâu về các yêu cầu của tính mở.

Một trong những giả định đó liên quan đến các ranh giới: liệu tính mở có thể bao gồm các điều kiện về việc tái sử dụng—chẳng hạn như ghi nhận nguồn, tính tương hỗ, hay các biện pháp bảo vệ nhằm ngăn chặn việc sử dụng gây hại hoặc bất bình đẳng—mà không biến thành sự đóng kín hay hạn chế quyền truy cập hay không. Đối với một phong trào đã dành nhiều thập kỷ để đấu tranh chống lại những hạn chế không cần thiết, ngay cả việc thảo luận về các ranh giới cũng có thể gây cảm giác không thoải mái. Tuy nhiên, Sarah đã đưa ra một sự phân biệt quan trọng: ranh giới không nhất thiết là rào cản đối với tính mở. Chúng còn có thể giúp tạo ra sự cam kết lẫn nhau—yếu tố cốt lõi khiến mọi người sẵn sàng chia sẻ ngay từ đầu.

Khi các điều kiện thay đổi, công cụ cũng có thể cần thay đổi theo

Công việc của chúng tôi đối với dự án CC Signals vẫn đang tiếp tục phát triển, và chúng tôi đang đồng thời giải quyết nhiều vấn đề, bao gồm việc khám phá các phương pháp tiếp cận nằm ngoài phạm vi bản quyền. Những phương pháp này có thể mở ra những cách thức mới nhằm hỗ trợ quyền tự chủ và tính tương hỗ, đồng thời bảo vệ các hoạt động sử dụng vì lợi ích công cộng.

Điều quan trọng là chúng tôi vẫn đang nỗ lực duy trì việc ghi nhận nguồn gốc như một nguyên tắc thiết kế cho các hệ thống AI; chúng tôi hiểu rằng nguyên tắc này sẽ được thể hiện khác nhau ở các tầng kỹ thuật khác nhau và tùy thuộc vào cách thức xây dựng hệ thống.

Song song đó, chúng tôi đang đi sâu tìm hiểu một số dự án tri thức dựa vào cộng đồng (commons-based knowledge projects)—những dự án mong muốn tiếp tục chia sẻ mở nhưng lại cảm thấy bị kìm hãm bởi nhiều yếu tố. Trong một số trường hợp, đó là áp lực tài chính. Ở những trường hợp khác, đó là sự sụt giảm đóng góp từ cộng đồng hoặc sự phản đối đối với các công nghệ này. Cũng có những trường hợp xuất phát từ cảm giác bất công sâu sắc khi nhiều bên hưởng lợi lớn từ kho tài nguyên chung (commons) mà không đóng góp lại đủ tương xứng. Chúng tôi đang làm việc với các dự án này để hiểu rõ hơn nhu cầu của họ và đánh giá các phương pháp tiếp cận tiềm năng, kết hợp với các khảo sát quy mô rộng hơn về quan điểm của những người cấp phép theo giấy phép CC. Chúng tôi muốn đảm bảo rằng công việc của mình luôn bắt nguồn từ những nhu cầu thực tế.

Chúng tôi cũng đang xem xét ý nghĩa của việc đặt ra các điều kiện cho quyền truy cập tới các bộ sưu tập dữ liệu lớn thông qua một công cụ pháp lý mang tính thử nghiệm. Liệu cách làm này có thể khôi phục tính tương hỗ trong hệ sinh thái? Liệu nó có thể khuyến khích những người đóng góp tiếp tục chia sẻ? Liệu chúng ta có thể khéo léo định hướng trật tự thế giới mới theo hướng coi việc ghi nhận nguồn gốc (ghi công tác giả) là một tiêu chuẩn bắt buộc? Hơn nữa, điều này mở ra những cơ hội nào cho giới nghiên cứu và các nhà phát triển nguồn mở trên toàn cầu – những người đang hoạt động trong các môi trường pháp lý đa dạng và nhiều bất định liên quan đến việc tái sử dụng dữ liệu để phát triển AI?

Trong tháng 4 và tháng 5, chúng tôi đã thảo luận về sự thay đổi trong cách tiếp cận thử nghiệm này: chuyển từ một khuôn khổ dựa trên các chuẩn mực (vốn vẫn đang được cân nhắc!) sang một công cụ pháp lý giúp cân bằng giữa sử dụng vì mục đích phục vụ lợi ích công cộng và quyền tự chủ của các bên liên quan.

Các nguyên tắc cốt lõi vẫn được duy trì

Điều này đưa chúng ta trở lại những câu hỏi ban đầu vốn là kim chỉ nam cho công việc của chúng tôi:

• Khi nào thì các chuẩn mực là đủ và khi nào cần đến các biện pháp cưỡng chế thực thi?

• Liệu chỉ riêng bản quyền có thể tạo ra sự cân bằng cần thiết hay không?

• Liệu các giới hạn có thể cùng tồn tại với tính mở hay không?

Trên hết, chúng tôi tin tưởng vào một kho tài nguyên chung (commons) phát triển mạnh mẽ. Chúng tôi tin rằng để duy trì một kho tài nguyên chung như vậy, tính tương hỗ là yếu tố thiết yếu. Chúng tôi tin rằng để khuyến khích mọi người tiếp tục thực sự và nhiệt thành ủng hộ các phương thức chia sẻ mở trong trật tự thế giới mới này, họ cần có quyền tự chủ nhất định. Chúng tôi vẫn giữ quan điểm rằng bản quyền không phải là "chiếc búa" vạn năng để giải quyết mọi vấn đề, và cần có những công cụ mới. Đồng thời, chúng tôi tin rằng không một thử nghiệm nào được phép gây tổn hại đến các mục đích sử dụng phục vụ lợi ích công cộng – những mục đích cần được bảo vệ mạnh mẽ.

Các nguyên tắc này không phải lúc nào cũng dẫn đến cùng một hướng đi cụ thể. Đó là lý do tại sao công việc này đòi hỏi thời gian và sự cân nhắc kỹ lưỡng. Thách thức đặt ra không phải là chọn nguyên tắc này thay vì nguyên tắc kia, mà là tìm cách để tính mở, quyền tự chủ, tính tương hỗ và lợi ích công cộng có thể cùng tồn tại.

Chúng tôi tin rằng hoàn toàn có thể trao quyền tự chủ thực chất cho những người sáng tạo và quản lý các dự án tri thức mở, đồng thời vẫn bảo tồn được tính mở và sử dụng vì mục đích phục vụ lợi ích công cộng – những yếu tố tạo nên giá trị to lớn cho kho tài nguyên chung này. Vì vậy, chúng tôi sẽ tiếp tục tiến bước một cách thận trọng—theo nhịp độ của đông đảo các cộng đồng các kho tài nguyên chung (commons)—trong khi nỗ lực xây dựng những cấu trúc mới giúp các cộng đồng này không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trong trật tự thế giới mới.